اسپرینکلر sprinkler | سیستم اطفا حریق آبی

next-01
next 00

اسپرینکلر چیست؟

اسپرینکلر sprinkler یکی از اجزای مهم سیستم اطفاء حریق اتوماتیک محسوب می شود.

هنگامی که حریق رخ می دهد و دما بالا می رود، اسپرینکلر فعال شده و برای مهار آتش آب را تخلیه می کند.

در واقع اسپرینکلر یک پاشنده متصل به آب شهری می باشد که هر کدام از این پاشنده ها به وسیله یک حباب شیشه ای حساس به گرما و حرارت، یا یک اتصال فلزی دو طرفه همراه با آلیاژ قابل اشتعال بسته می‌شود، و جریان آب را کنترل می‌کند.

همان طور که گفته شد یکی از اجزای سیستم های اطفای حریق اتوماتیک محسوب می گردد. زمانی که اثری از آتش‌سوزی را تشخیص دهد، مانند وقتی که دما از میزان مشخصی فراتر رود، آب را تخلیه می‌کند. عملکرد اسپرينكلر به این صورت است که پاشنده‌ها داراي حباب شيشه‌اي شامل مايع حساس به حرارت هستند. كه در مواجه با آتش به صورت مستقل شكسته شده و باعث پاشيده شدن آب روي آتش و كنترل آن مي‌شوند.

برای دریافت مشاوره رایگان در زمینه سیستم‌های اطفا حریق آبی با کارشناسان ما در ایمن داتیس اسیا  ارتباط باشید…

عناوین اصلی

next 00

کاربرد اسپرینکلر

اسپرینکلر آتش‌نشانی به طور گسترده‌ای استفاده می‌شود و در هر سال در سراسر جهان بیش از ۴۰ میلیون از این قطعه نصب می‌گردد. 

در ساختمان‌هایی که توسط sprinkler حفاظت شده و دارای طراحی و نگهداری استاندارد باشد، بیش از ۹۹ درصد از آتش‌سوزی‌ها به تنهایی توسط اسپرینکلر کنترل می‌شود.

آمار ها نشان می دهد اسپرینکلر نقش بسیار مؤثر در مهار حریق ها داشته است. نکته جالب تر این است  که  در  انگلستان  تا کنون   هیچ‌یک   از ساختمان‌های  مجهز به   سیستم     اطفا    حریق اسپرینکلر دچار خسارت‌های سنگین و مرگ ناشی از حریق نشده‌اند.
استفاده از اسپرینکلرها در شبکه‌های اطفای حریق اتوماتیک آبی به همراه تجهیزاتی همچون لوله کشی، شیرآلات و اتصالات جهت حفاظت از جان افراد، اموال آنها و همچنین جلوگیری از آسیب به سازه و فروریختن ساختمان‌ها به کار می‌روند. وظيفه سيستم‌های sprinklerكنترل و جلوگيري از گسترش حريق در مراحل اوليه شكل‌گيري تا رسيدن نيروهاي عمليات آتش نشاني است.

شرکت ایمن داتیس آسیا وارد کننده محصولات آتش نشانی، اعلام و اطفاء حریق با معتبرترین برند های دنیا می باشد.

تمام محصولات ارائه شده توسط شرکت ایمن داتیس آسیا، دارای تاییدیه سازمان آتش نشانی و UL/FM می باشد.

next 00

اجزای sprinkler

1- قاب

2- سنسور حرارتی

3- درپوش

4- صفحه منحرف کننده جریان دفلکتور Deflector

next 00

انواع اسپرینکلر sprinkler

واژه “Sprinkler” یک کلمه انگلیسی و آلمانی است که به یک مجموعه شامل دریچه، مسدودکننده، و سنسور گرما اشاره دارد. امروزه، سیستم‌های اطفاء حریق آبی به صورت طبیعی پیچیده‌تر و کارآمدتر شده‌اند. از زمان تأسیس شرکت آرکا فایر، این شرکت در زمینه سیستم‌های اطفاء حریق آبی فعالیت گسترده‌ای داشته و در چند دهه گذشته بسیاری از سیستم‌های مختلف را طراحی و اجرا نموده است. 

اسپرینکلر: وسیله‌ای است که برای اطفاء یا کنترل حریق به کار می‌رود. زمانی که حباب شیشه‌ای حساس به حرارت آن به دمای مشخصی گرم می‌شود، به صورت خودکار عمل کرده و آب را در منطقه تحت پوشش خود تخلیه می‌کند.

اسپرینکلر پایین‌زن  (PendentSprinkler): یک نوع اسپرینکلر است که جریان آب را به سمت پایین تخلیه می‌کند.

اسپرینکلر دیواری(SidewallSprinkler): نوعی اسپرینکلر است که با دفلکتور خاص، توانایی تخلیه بخش عمده آب خود را به صورت نیم دایره و در جهت مخالف دیوار مجاور خود دارد.

اسپرینکلر بالا‌زن (UprightSprinkler): یک اسپرینکلری است که جریان آب را به سمت بالا تخلیه کرده و پس از برخورد به دفلکتور، جهت آب تغییر می‌کند و به سمت پایین زمین باز می‌گردد.

اسپرینکلر پوشش گسترده: نوعی اسپرینکلر اسپری‌کننده است که مساحتی بیشتر را تحت پوشش قرار می‌دهد نسبت به انواع دیگر آن‌ها.

اسپرینکلر پاسخ سریع (QR): یک نوع اسپرینکلر اسپری‌کننده است که حباب شیشه‌ای با سرعت عکس‌العمل بیشتری نسبت به اسپرینکلرهای پاسخ استاندارد دارد. این نوع اسپرینکلر به عنوان اسپرینکلر پاسخ سریع برای مقاصد خاصی مورد استفاده قرار می‌گیرد. استفاده از این نوع اسپرینکلر می‌تواند منجر به کاهش ناحیه طراحی و در نتیجه کاهش آبدهی پمپ و حجم مخزن شود.

اسپرینکلر مسکونی (Residential): یک نوع اسپرینکلر پاسخ سریع است که حباب شیشه‌ای با سرعت عکس‌العمل بیشتری دارد و برای حفاظت از واحدهای مسکونی استفاده می‌شود.

اسپرینکلر اسپری‌کننده: یک نوع اسپرینکلر است که توانایی قابل قبولی در کنترل طیف گسترده‌ای از گروه‌های مختلف آتش‌سوزی را دارد.

سیستم طراحی شده بر اساس محاسبات هیدرولیکی (HydraulicallyDesignedSystem): یک سیستم اسپرینکلری است که سایز لوله‌ها بر اساس محاسبات افت فشار آب در شبکه لوله‌کشی تعیین می‌شود. این روش منجر به کاهش قابل توجه سایز لوله‌ها و هزینه‌های لوله‌کشی سیستم می‌شود.

سیستم لوله کشی با جداول پیش تعیین شده (PipeScheduleSystem): اسپرینکلری است که اندازه لوله‌ها از طریق جداول پیش‌تعیین شده انتخاب می‌شود. این روش معمولاً به افزایش هزینه‌ها منجر می‌شود.

سیستم اسپرینکلر لوله تر (WetPipeSprinklerSystem): یک سیستم اسپرینکلری است که اسپرینکلرهای خودکار به سیستم لوله‌کشی آب متصل شده‌اند و آب بلافاصله پس از فعال شدن اسپرینکلرها تخلیه می‌شود.

سیستم اسپرینکلر لوله خشک (DryPipeSprinklerSystem): یک سیستم اسپرینکلری است که اسپرینکلرهای خودکار به یک سیستم لوله‌کشی حاوی هوا یا نیتروژن تحت فشار متصل شده‌اند. در صورت فعال شدن یک sprinkler، شیر لوله‌خشک باز می‌شود و آب از شبکه لوله‌کشی جریان پیدا می‌کند.

سیستم اسپرینکلر پیش عملگر (Preaction SprinkerSystem): یک سیستم اسپرینکلری است که اسپرینکلرهای خودکار به سیستم لوله‌کشی حاوی هوا (تحت فشار یا غیر تحت فشار) متصل شده‌اند و فرمان باز شدن شیر اصلی آب توسط سیستم اعلام حریق صادر می‌شود.

شیرتنظیم فشار (Presurerequlatingvalve): یک وسیله است که به منظور کاهش، محدود کردن و تنظیم فشار آب طراحی شده است. شاخه‌ها (BranchLines) لوله‌هایی هستند که آب اسپرینکلرها را به طور مستقیم تأمین می‌کنند.

همان طور که مشخص است اسپرینکلر‌ها داری انواع متنوعی هستند که در مقاله آشنایی با انواع اسپرینکلر‌ها به طور مفصل به توضیح هر یک از آنها و کاربرد هریک پرداخته ایم.

next 00

دسته بندی نوع کاربری اسپرینکلرها

مسکونی

اسپری کننده

  اسپرینکلر قطره بزرگ (CMSA)

  زود اطفا کننده واکنش سریع (ESFR)

next 00

اسپرینکلر ESFR

اسـپرینکلر ESFR ،این محصول مخصـوص اطفـا و کنتـرل  حریق‌هـای  گسـترده ،   ماننـد آتـش سـوزی انبارهـای کالا اسـت. ایـن اسـپرینکلر بـا حساسـیت عملکـردی بـالا، قابلیـت پاشـش قطـرات درشـت بـا نـرخ تخلیـه 3 تـا 5 برابـر سـایر اسـپرینکلرها وبهـره منـدی از حبـاب شیشـه ای تاییـد شـده توسـط مراجـع بین المللـی، قـدرت و سـرعت اطفـای کـم نظیـری داشـته و انتخابـی بـدون جایگزیـن بـرای تجهیـز فضاهـای بـا امـکان ایجـاد حریق هـای گسـترده و پرچالـش اسـت.
sprinkler ها عمومـا بـرای مهـار و کنتـرل آتـش سـوزی  و   ایجـاد   فرصـت   بـرای  خـروج اضطـراری سـاکنان سـاختمان، طراحـی شـده اند. امـا اسـپرینکلر ESFR بـا برخـورداری از حساسـیت بـالا، توانایـی پاشـش قطـرات درشـت و پاشـش چنـد برابـرحجـم آب بیشـتر در واحـد زمـان بـر روی حریـق، مخصـوص اطفـای حریق هـای فضـای انبارهـا طراحـی شـده اسـت

next 00

تفاوت اسپرینکلرها

با نصب sprinkler ESFR سطح ایمنی در برابر  حریق  به   نحو  چشمگیری در انبارها افزایش می یابد. این اسپرینکلرها تا 3 برابر ضریب تخلیه بیشتری نسبت به سیستم های اسپرینکلر مرسوم دارند.

قطــرات آب خــارج شــده از ایــن sprinklerنســبت بــه ســایر اســپرینکلرها درشــت تر بــوده و اثرگــذاری بیشتری در فرآیند اطفای حریق خواهند داشت.

در بسـیاری از مـوارد بخصـوص در انبارهـای بـا ارتفـاع انباشـت بـالا، نیـاز کمتـری بـه نصـب اسـپرینکلر در داخـل قفسـه ها و کمدهـا خواهیـد داشـت. بدیـن ترتیـب مشـکل فعـال شـدن ناخواسـته اسـپرینکلرها ناشـی از جابجایـی کالاهـا، برطـرف خواهد شد

ایـن سیسـتم می توانـد طیـف وسـیعی از انـواع کالاهـای انبـاری را در برابـر خطـر آتـش سـوزی ایمـن کنـد. از کالاهـای بـا خطــر آتــش ســوزی کــم و متوســط تــا کالاهایــی بــا خطــر آتــش ســوزی بــالا ماننــد پلاســتیک و کاغــذ و چــوب اسـپرینکلرهای مرسـوم اغلـب بـه کنتـرل آتـش سـوزی می پردازنـد. امـا اسـپرینکلرهای زود اطفـاء کننـده واکنـش سـریع (ESFR) همانطور که از نامشان پیداست به هدف اطفای کامل آتش سوزی طراحی شده اند.

next 00

اسپرینکلر CMSA

  • در برخي شرايط و به علت وسعت و شدت بالاي حريق، دمای فضا به شدت بالا می رود. در اين شرايط و با فعال شدن اسپرينكلرها، قطرات آب قبل از رسيدن به حريق، به علت دماي بالا و گرمای زیاد، بخار می شوند و تاثير كمتری می توانند بر آتش بگذارند.

  • به همين علت در برخی مواقع لازم است تا قطرات درشت تر از اسپرينكلر خارج شوند.  اسپرينكلرهای CMSA Control Mode Specific Application به همين علت طراحی   شده‌اند  و  با شكل خاص دفلكتور آن‌ها، قطرات درشت‌تری به سطح حريق مي‌رسد. اين اسپرينكلرها نيز مانند sprinkler ESFR مساحت كمتری را نسبت به اسپرينكلرهای اسپری كننده پوشش می دهند.

next 00

اسپرینکلرهای مسکونی

  • اسپرینکلرهای ویژه محیط‌های مسکونی (Residential Sprinkler) پروفيل آب متفاوتی نسبت به سایر اسپرینکلرها دارند. اين اسپرينكلرها آب را به صورت بيضوی پخش مي‌كنند و درصد بيشتر از آب بر روی ديواره‌ها ريخته می‌شود. 

  • درفضاهای مسكونی به دليل وجود افراد آموزش نديده و ناآماده، احتمال وقوع خفگی بيشتر از ساير مكان‌ها می باشد. با پاشش آب در تمامی جهات و بر روی ديواره‌ها، كمی از حجم دود و گازهای سمی داخل فضا كاسته می شود و مسير تخليه بهتر نمايان می شود.

سوالات متداول

یکی از عوامل اصلی در تفاوت بین اسپرینکلرهای مختلف دفلکتور است. این بخش از اسپرینکلر به عنوان صفحه منحرف کننده جریان آب عمل می‌کند. به این صورت که جریان آب بعد از برخورد با دفلکتور به قطرات کوچکتری تقسیم می‌شود. کوچک شدن قطرات آب توسط دفلکتور باعث می‌شود که شعاع پوشش اسپرینکلر بزرگتری ایجاد شود. همچنین باعث جذب حرارت بیشتری می‌گردد.

سیستم لوله کشی sprinkler را می‌توان با سه روش اجرا کرد که روش انتخابی به فاکتورهایی مانند وضعیت ساختمان، شرایط منابع آب و محل ورود آن به ساختمان بستگی دارد اما سه روش متداول عبارتند از روش درختی (Tree)، روش حلقه ای (Looped) و روش شبکه ای Gridded).

در داخل حباب شیشه‌ای اسپرینکلرها دو فاز مایع و همچنین بخار مایع بکار رفته است. در بیشتر موارد در فاز مایع، الکل استفاده می‌شود. اساس کار این اسپرینکلرها انبساط مایعی است که داخل حباب مخصوص این ابزار وجود دارد. در نتیجه باعث می‌شود فاز گازی داخل حباب شیشه‌ای اسپرینکلر نسبت به فاز مایع آن کوچکتر باشد.

اسپرینکلر حباب های شیشه ای حاوی جیوه دارند و به دما حساس هستند. با افزایش دمای محیط اطراف اسپرینکلر، این حباب ها منبسط شده و می شکنند و آب موجود در اسپرینکلر تخلیه می شود.

انواع اسپرینکلر
مقاله پیشنهادی :
اسپرینکلر بالا زن اتوماتیک ( FESCO )

شرکت ایمن داتیس آسیا با اتکا بر دانش روز، فعالیت مستمر و با همکاری نیروهای فوق تخصص، هم اینک در زمره شرکت های برتر بخش خصوصی در زمینه صنعت ایمنی و آتش نشانی شناخته می شود. این مجموعه همواره در تلاش است که به صورت مستمر و پویا در گسترش زیرساخت های ایمنی و آتش نشانی کشور عزیزمان ایران ایفای نقش نموده و در راستای تحقق اهدافی همچون توسعه و صنعتی سازی فناوری های نوین گام هایی بزرگ بردارد.