شیر صافی (Strainer)

next-01
next 00

استرینر یا شیر صافی چیست؟

شیر صافی یا استرینر ولو که معادل کلمه انگلیسی آن  Strainer Valve است.

 می توان تعریف استرینر یا صافی را بدین گونه بیان کرد که یک نوع از اتصالات است که برای تصفیه، فیلترینگ یا جداسازی مایعات از جامدات از درون آن عبور می کند. هر چیزی که برای تصفیه یک مایع استفاده می شود؛ هر وسیله ای که به عنوان الک یا فیلتر عمل می کند و از اختلاط مواد جامد در جریان مایع یا خط جریان جلوگیری می کند.

همچنین این شیر رسوبات خط لوله مانند فلس و زنگ زدگی را به دام می اندازند؛ فلز مرکب و جوش را در خط لوله به هم متصل می کنند؛ تجهیزات و فرآیندها را از اثرات زیان بار آنها حفظ می‌کنند و بنابراین زمان از کارافتادگی و نگهداری را کاهش می دهند. 

استفاده از صافی های مناسب در مکان مناسب (معمولا بالادست جریان) برای حفاظت از تجهیزات گران قیمت و حیاتی پایین دست مانند پمپ ها، جریان سنج ها، تله های بخار، شیرهای کنترلی و… ضروری است. به طور کلی شیر های صافی یا استرینر ها از پر مصرف ترین شیرآلات در انواع صنایع گوناگون است که  تمام صنایع به وجود آن درون سیستم خود نیازی مبرم دارند.

 (Strainer Valve) یا فیلتر شیر، یک نوع شیر است که برای حذف ذرات معلق و آلودگی‌ها از جریان مایعات استفاده می‌شود. این شیرها به عنوان بخشی از سیستم لوله‌کشی در صنایع مختلف از جمله صنایع آب و فاضلاب، نفت و گاز، صنایع شیمیایی و غذایی استفاده می‌شوند.

این شیر دارای یک صفحه صافی (Strainer) درون بدنه شیر است که به عنوان فیلتر عمل می‌کند. این صفحه بازویی، توری یا شبکه‌ای از جنس فلزی یا پلاستیکی است که توانایی نگهداری ذرات جامد را دارد. ذرات معلق در جریان مایع با عبور از صفحه صافی نگهداری می‌شوند و جریان پاک و خالص‌تر به سمت خروجی شیر ادامه می‌یابد.

مزیت استفاده از  این شیر در سیستم‌های لوله‌کشی این است که این شیرها به‌طور مداوم ذرات جامد را از مایع حذف می‌کنند و از ایجاد انسداد در شبکه جلوگیری می‌کنند. این باعث افزایش عمر و بهره‌وری سیستم می‌شود و در عملیات نگهداری و تعمیرات کاهش می‌دهد. همچنین، این شیرها قابل تمیزکاری و تعویض صفحه صافی هستند تا در صورت لزوم، ذرات جمع‌آوری شده را از بین ببرند و کارایی فیلتر را حفظ کنند.

به طور کلی، Strainer Valve در سیستم‌هایی که نیاز به حفظ کیفیت مایع دارند، مورد استفاده قرار می‌گیرند. آنها به عنوان یک عنصر مهم در حفظ عمر و عملکرد بهینه سیستم‌های لوله‌کشی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

عناوین اصلی

next 00

انواع شیر صافی

بر اساس شکل بدنه، این شیر را می توان به دو نوع اصلی زیر تقسیم بندی کرد:

  1.  نوع Y
  2.  نوع T یا سبدی
next 00

شیر صافی بوستر پمپ آتش نشانی

برای جلوگیری از نفوذ مواد خارجی به بوستر پمپ، شبکه لوله‌کشی، و سایر تجهیزات اطفاء حریق آبی، در ابتدای لوله تغذیه آب خروجی از منبع ذخیره آب آتش‌نشانی، از شیر فلکه با قابلیت قطع و وصل استفاده شود. سپس، برای تصفیه آب از جسم‌های معلق، از صافی با توری گالوانیزه یا استیل نیز بهره گرفته شود.

در خط مکش، از شیرهای شناور به عنوان شیر صافی نیز استفاده می‌شود تا اطمینان حاصل شود که اجزای ریزی که ممکن است به پمپ آسیب برسانند، وارد مسیر ورودی آب به پمپ نشوند.

next 00

انواع شیر صافی بر اساس جنس بدنه

بر اساس جنس بدنه، این شیر را می توان به دسته‌های زیر تقسیم بندی کرد:

1-  استرینر با بدنه چدن

2- استرینر با بدنه برنجی

3- استرینر با بدنه استیل

4- استرینر با بدنه کربن استیل

شیر صافی با توجه به کاربرد می‌تواند از آلیاژها و فلزات مختلفی ساخته شود. در ادامه به شرح انواع پرکاربرد این محصول می‌پردازیم:

  • شیر صافی چدنی

در ساخت این نوع صافی از فلز آلیاژی چدن داکتیل استفاده می‌شود. شکل ظاهری بدنه این محصول متشکل از یک سه راه ۴۵ درجه است که در قسمت دهانه ۴۵ درجه آن توری استیل نصب می‌شود. توری استیل این شیر صافی که در تمام مدت عمر کارکرد درون آب و محیط خورنده قرار دارد، دارای مقاومت به خوردگی و طول عمر بالایی است. درپوش انتهای این مخزن توری دارای قابلیت باز و بسته شدن است تا امکان تمیز کردن و استفاده مجدد از توری فراهم شود. انتهای قسمت دهانه این شیر، با کپ به وسیله پیچ و مهره کور می‌شود.
مزیت استفاده از این نوع شیر صافی، هزینه ساخت نسبتا پایین آن است و از این جهت نوع محبوبی از شیر صافی محسوب می‌شود. استفاده از شیر صافی چدنی اغلب در خطوط انتقال آب آشامیدنی بزرگ و سیستم‌های آب غیرشرب مورد استفاده قرار می‌گیرد. شیر صافی چدنی با تحمل فشار کاری ۱۰ بار و ۱۶ بار طراحی و تولید می‌شود. سایز این محصول بین ۲ تا ۱۲ اینچ متغیر است. استفاده از این صافی در تمام پروژه‌های پایپینگ ضروری است. زیرا فیلتر کردن تمام سیال‌ها لازم و ضروری است. استفاده از شیر صافی چدنی در محیط‌های کاری همراه با شوک حرارتی و مکانیکی توصیه نمی‌شود.

  • شیر صافی برنجی

جنس بدنه این شیر از جنس آلیاژ برنج یا برنز ریخته‌گری شده و کلاهک آن از جنس آلیاژ برنج فورج شده است. ای محصول به اصطلاح دارای دو نوع سبک و سنگین است و از نظر تحمل فشاری در گروه‌های مختلف ۱۰،۱۶،۲۰ و ۲۵ بار قرار دارد. مقدار فشار کاری سیستم عامل تعیین‌کننده نوع شیر صافی برنجی است. سایز شیر صافی برنجی بین ۱۵ تا ۸۰ میلی‌متر متغیر است. این محصول از مقاومت مکانیکی و شیمیایی بالایی برخوردار بوده و سطح آن در برابر لکه، خوردگی اسیدی، بازی و اکسایش مقاوم است. این شیر را می‌توان به صورت افقی یا عمودی نصب کرد.

  • شیر صافی استیل

شیر صافی که صفحه توری و بدنه آن از جنس آلیاژ‌ ضدزنگ فولاد ساخته می‌شود، دارای مقاومتی بالا نسبت به حرارت بالا و خوردگی است. مزیت این محصول سطح صیقلی آن است که باعث شده به راحتی قابل تمیز کردن باشد. شیر صافی استیل با توجه به کاربرد می‌تواند به صورت افقی، عمودی یا زاویه‌دار نصب شود.

  • شیر صافی فولادی

فشار کاری برای شیرهای صافی، نشان‌دهنده میزان فشار کاری قابل تحمل برای آن‌ها است. شیر صافی فولادی با توجه به کاربرد، طبق استاندارد ASME B16.34 در کلاس‌های مختلفی طراحی و تولید می‌شود. این کلاس‌ها شامل موارد زیر است؛
۴۵۰۰، ۲۵۰۰، ۱۹۰۰، ۹۰۰، ۶۰۰، ۳۰۰ و ۱۵۰
این محصول تحمل دمای تا ۴۰۰ درجه سانتی‌گراد را دارد. در صورتی که محیط کاری نیاز به ایجاد مقاومت مکانیکی و حرارتی داشته و دما و فشار کاری بالا باشد، از شیر صافی فولاد کربنی استفاده می‌شود. در دما و فشارهای کاری بالاتر از شیر صافی فولادی ساخته شده از آلیاژ کروم/مولیبدن استفاده می‌شود.

سوالات متداول

شیر صافی یا استرینرهای صنعتی اغلب در پایین شیرها، کندانسورها و پمپ ها نصب شده و  از استرینرها در صنایع گوناگونی استفاده می شود. برخی این صنایع عبارتند از:

  • صنایع تولید مواد شیمیایی
  • تصفیه خانه آب
  • کارخانه تولید مواد غذایی
  • صنایع نفت و گاز
  • پالایشگاه ها

استرینرها در سیستم پایپینگ دو عملکرد اصلی دارند:

  • استرینرها سیال را تمیز می کنند. آنها ذرات بزرگتر را از ذرات کوچکتر جدا می کنند و سیال را از فیلتر عبور می دهند.
  • استرینرها ذرات و ناخالصی هایی را که می توانند باعث آسیب به سیستم شوند را حذف می کنند. به همین دلیل استرینرها زمان خرابی و سرویس دهی سیستم را کاهش می دهند. همچنین سایر تجهیزات در سیستم پایپینگ محافظت می شوند

در استرینرهای پایپینگ دو دسته صافی وجود دارد:

1. مش: مش در واقع صفحه ای بافته شده از سیم های نازک است. فیلتر کردن ذراتی به اندازه 0.07 میلی متر با این مش ها امکان پذیر است.

2.صفحه های سوراخ دار: می‌توان صفحه های سوراخ دار را می توان برای اهداف گوناگونی مورد استفاده قرار می گیرند. قطر چشمه ها در محدوده 0.8 تا 3.2 میلی متر است. صفحه های سوراخ دار در واقع به شکل ورق هستند و می توانند به صورت لوله شکل داده شوند.

شیر هواگیری در سیستم‌های بوستر پمپ آب یک قطعه است که برای خروج هوا و گازهای محبوس شده در سیستم به کار می‌رود. حضور هوا در سیستم بوستر پمپ ممکن است باعث کاهش کارایی پمپ، ایجاد صداهای ناهنجار، خوردگی اتصالات، و حتی ایجاد کاویتاسیون گردد. بنابراین، استفاده از شیر هواگیری در بوستر پمپ امری ضروری محسوب می‌شود.

برای پیشگیری از وقوع کاویتاسیون در سیستم اطفای حریق، به ویژه در مجموعه بوستر پمپ آتش‌نشانی، از شیر تخلیه هوا (Air release valve) بهره می‌برند. تشکیل حباب در لوله‌های بوستر پمپ آتش‌نشانی می‌تواند در طول زمان باعث خرابی و کاویتاسیون در تجهیزات حیاتی سیستم لوله‌کشی شود، از جمله پره‌های پمپ، قطعات داخلی شیرآلات و سایر اجزا. به کارگیری شیر هواگیر در بالادست یا خود بوستر پمپ می‌تواند این پدیده را به‌طور موثر کنترل و پیشگیری نماید.

شیر آتشنشانی--1

شرکت ایمن داتیس آسیا با اتکا بر دانش روز، فعالیت مستمر و با همکاری نیروهای فوق تخصص، هم اینک در زمره شرکت های برتر بخش خصوصی در زمینه صنعت ایمنی و آتش نشانی شناخته می شود. این مجموعه همواره در تلاش است که به صورت مستمر و پویا در گسترش زیرساخت های ایمنی و آتش نشانی کشور عزیزمان ایران ایفای نقش نموده و در راستای تحقق اهدافی همچون توسعه و صنعتی سازی فناوری های نوین گام هایی بزرگ بردارد.