بررسی انواع پمپ صنعتی و کاربرد آنها

next-01
next 00

پمپ صنعتی چیست؟

انواع پمپ صنعتی کدام است؟ برای پاسخ به این سوال بهتر است در وهله اول پمپ صنعتی را بشناسیم. پمپ صنعتی یک دستگاه مکانیکی محسوب می‌شود که برای انتقال سیالات مختلف(مانند آب، نفت، گاز، گازوئیل، مواد خورنده مانند سموم و مواد شیمیایی‌ها و غیره) از یک محل به محل دیگر در فرآیندهای صنعتی استفاده می‌شود. این پمپ‌ها به طور گسترده در صنایع مختلف از جمله نفت و گاز، پتروشیمی، آب و فاضلاب، صنایع شیمیایی، معادن، تأسیسات ساختمانی، صنایع غذایی و دیگر حوزه‌های صنعتی استفاده می‌شوند.

این پمپ‌ها می‌توانند برای انتقال مایعات با فشارها و دبی‌های مختلف استفاده شوند و نقش مهمی در بهره‌وری و کارایی فرآیندهای صنعتی ایفا کنند. پمپ‌های صنعتی به انواع مختلفی تقسیم می‌شوند که در ادامه به برسی انواع پمپ صنعتی و کاربرد و عملکرد هریک از آنها خواهیم پرداخت.

پمپ صنعتی

عناوین اصلی

next 00

انواع پمپ صنعتی

پمپ‌های صنعتی به تناسب نیازهای مختلف صنایع، در انواع مختلفی طراحی شده‌اند. در زیر، تعدادی از انواع پمپ‌های صنعتی را معرفی می‌کنم:

next 00

پمپ‌ های سانتریفیوژ (Centrifugal Pumps)

آب برای کشاورزی خوب ضروری است. آب اغلب در منابع مختلف مانند چاه ها، برکه ها، نهرها و رودخانه ها یافت می شود. دستگاه پمپ آب بهترین دستگاه برای برداشت آب از این منابع می باشد. انواع مختلفی از پمپ های صنعتی برای پمپاژ این آب وجود دارد که یکی از آنها پمپ های گریز از مرکز می باشد.
پمپ های گریز از مرکز از انواع پمپ صنعتی به شمار رفته و یشتر در صنعت کشاورزی کاربرد دارند. از این نوع پمپ برای پمپاژ آب فاضلاب نیز استفاده می شود، زیرا این پمپ ها به راحتی در چاله ها و مخازن نصب می شوند و به راحتی می توانند مواد معلق را در فاضلاب جابجا کنند.
پمپ گریز از مرکز بر روی یک پروانه کار می کند، سیال وارد پروانه چرخان شده و از انتهای پروانه به نیروی گریز از مرکز منتقل می شود. این فرآیند باعث افزایش سرعت و فشار سیال شده و آن را به سمت خروجی پمپ هدایت می کند.

به عبارت دیگر پمپ های گریز از مرکز نیز نوعی پمپ صنعتی هستند که از پروانه برای افزایش سرعت و فشار تحویل سیال استفاده می کنند. در واقع بیشتر پمپ های گریز از مرکز را می توان در زمینه های مختلف صنعتی مانند پمپ های بتن، پمپ های کود و پمپ های سنگ زنی استفاده کرد. البته از این نوع پمپ می توان در پزشکی، آزمایشگاه، ساختمان و … استفاده کرد.
پمپ دینامیک یا پمپ گریز از مرکز نوعی پمپ صنعتی است که انرژی جنبشی را به طور مداوم به سیال منتقل می کند و می تواند کاربردهای زیادی داشته باشد. انرژی جنبشی تولید شده در این پمپ ها به انرژی فشار تبدیل می شود و آب با سرعت و فشار بالا از خروجی عبور می کند. از مهمترین کاربردهای پمپ های گریز از مرکز صنعتی می توان به موارد زیر اشاره کرد:
مورد استفاده در کشاورزی، دامپروری و صنعت ماهیگیری
در صنعت فاضلاب و تصفیه آب کاربرد دارد
مورد استفاده در شستشوی صنعتی و سیستم های اطفاء حریق
استفاده در معادن و استخرهای شنا
مورد استفاده در سیستم های گرمایشی

پمپ سانتریفیوژ  آتش نشانی
next 00

پمپ‌های رفت و برگشتی

پمپ های رفت و برگشتی یکی از پرکاربردترین انواع پمپ های صنعتی می باشد. این نوع پمپ معمولاً برای پمپاژ مایعات با ویسکوزیته بالا مانند روغن، رنگ، رزین یا مواد غذایی استفاده می شود.
این پمپ ها در کاربردهایی که به دور موتور معین یا فشار خروجی بالا نیاز است استفاده می شود. بر خلاف پمپ گریز از مرکز، خروجی پمپ پیستونی تحت تأثیر فشار قرار نمی گیرد.
پمپ های رفت و برگشتی دارای یک حفره در سمت مکش دستگاه و یک حفره دیگر در سمت تخلیه دستگاه می باشد. یک پمپ آب با پر کردن متناوب یک حفره و سپس جابجایی مایع در هر چرخه، بدون توجه به حجم و فشار سیال، مکش را انجام می دهد.

به عبارت دیگر پمپ های رفت و برگشتی کارآمدترین نوع پمپ های صنعتی هستند که اغلب برای پمپاژ مایعات با ویسکوزیته بالا مانند روغن، رنگ، رزین یا مواد غذایی استفاده می شوند. در واقع این نوع پمپ هوا به عنوان پمپ دارای ویژگی های خاصی است و اغلب در عملیاتی که نیاز به دور موتور دقیق یا خروجی فشار بالا دارد استفاده می شود. بر خلاف پمپ های گریز از مرکز، خروجی این موتورها تحت تأثیر فشار قرار نمی گیرد. پمپ ها دارای یک سوراخ در کنار دستگاه و سوراخ دیگری در انتهای دستگاه هستند که باعث می شود نصب دستگاه بدون توجه به اندازه و فشار کار کند. اینها از مهمترین کاربردهای موتورهای رفت و برگشتی هستند:
استفاده در صنایع نفت، گاز، پتروشیمی و پالایش نفت
استفاده در پمپاژ روغن سبک
استفاده در سیستم های پنوماتیک
تغذیه دیگ های بخار کوچک با میعانات گازی
مورد استفاده در کارواش ها و شرکت های نیمه صنعتی

next 00

پمپ‌ های شناور (submersible pumps)

پمپ های شناور نوعی پمپ صنعتی هستند که بر اساس اصل پمپاژ شناور الکتریکی (ESP) کار می کنند. موتورهای سیستم ESP برای کار در فشارها و دماهای بالا (تا 300 درجه فارنهایت) طراحی شده اند. پمپ های شناور را می توان در چاه های عمیق با فشار و دمای بالا استفاده کرد. البته هزینه های نصب، نگهداری و نگهداری این گونه پمپ های صنعتی بالاست اما در صنایعی مانند صنعت حفاری می توانند کاملا موثر و کارآمد باشند. همچنین می توان از این پمپ ها برای تخلیه آب های زیرزمینی و جلوگیری از سیل در هنگام بارندگی های شدید استفاده کرد.

بنابراین این پمپ در انواع پمپ های صنعتی می تواند بدون مشکل در چاه های عمیق با فشار و دمای بالا کار کند. نصب این پمپ با استفاده از کابل های برق مخصوص بسیار گران است.  اما با توسعه تکنولوژی ساخت کابل فشار قوی این مشکل تا حدودی حل شده است. این پمپ ها اغلب در چاه های نفت که نیاز به حفاری عمیق است استفاده می شود. علاوه بر این، از این پمپ می توان برای تخلیه آب های زیرزمینی و جلوگیری از سیل در هنگام باران شدید نیز استفاده کرد.

پمپ شناور
next 00

پمپ‌های جابه‌جایی مثبت (Positive Displacement Pump)

پمپ جابجایی مثبت نوعی پمپ صنعتی است که می تواند انواع مختلفی مانند پمپ های دوار، پمپ معکوس و … داشته باشد. در واقع پمپ های جابجایی مثبت می توانند انواع مختلفی داشته باشند مانند پمپ های پیچی، پمپ های دیافراگمی، پمپ های پریستالتیک، پمپ های دنده ای و … و با توجه به مشخصات فنی، ابعاد و ابعاد در صنایع مختلف قابل استفاده هستند. پمپ های جابجایی مثبت معمولاً در اکثر صنایع پویا مانند نساجی، داروسازی، تولید خطوط لوله و پتروشیمی، نفت و گاز و غیره استفاده می شوند.

بنابراین پمپ جابجایی مثبت آب را از یک طرف مکیده و در پایان هر سیکل از طرف دیگر تخلیه می کند. استفاده از این نوع پمپ ها برای آب و مایعات با ویسکوزیته بالا مناسب است. برای استفاده از این نوع پمپ مراقب باشید که مسیر جریان مسدود نشود زیرا با انجام این کار فشار به میزان قابل توجهی افزایش می یابد و در نتیجه پمپ آسیب جدی می بیند. کاربرد این پمپ ها بسیار بالاست و در صنایع شیمیایی، کاغذسازی، آب، فاضلاب و … کاربرد دارند.

پمپ آب جابه جایی مثبت
next 00

پمپ محوری

پمپ محوری نوعی پمپ دینامیکی است که مکش موازی با جهت درایو دارد. شستشوی جریان محوری جهت جریان آب را تغییر نمی دهد. در این پمپ آب به موازات موتور به پمپ وارد و خارج می شود. داخل لوله پیچ می شود. این پمپ دارای سه تا چهار پره است که روی موتور نصب شده است.
طراحی پره های پمپ به گونه ای است که پمپ آب را به صورت محوری در جهتی موازی با پروانه تخلیه می کند. موازی بودن تیغه های پروانه فشار بسیار کمی را هنگام پمپاژ آب ایجاد می کند. این پمپ ها برای کاربردهای دبی بالا و فشار کم استفاده می شوند.

در پمپ جریان محوری پره های پروانه به گونه ای هستند که سیال به صورت محوری وارد و از پروانه ها خارج می شود، شکل ظاهری پروانه پمپ محوری شبیه پروانه کشتی است، بنابراین پمپ محوری پمپ پیچ نیز نامیده می شود. پمپ های محوری قادر به تولید دبی بالا در فشارهای دبی کم هستند.

پمپ‌های محوری به طور وسیع در صنایع مختلف به کار می‌روند. این انواع پمپ‌ها برای اهداف گوناگونی مورد استفاده قرار می‌گیرند، از جمله:

  • در صنایع شیلات، کشاورزی، شهری و تجاری، این پمپ‌ها برای انتقال فاضلاب و مواد مایع در فرآیندهای مختلف به کار می‌روند.

  • در نیروگاه‌ها، پمپ‌های محوری جهت جابجایی سیالات در سیستم‌های مربوط به خنکایش و دیگر فرآیندهای مرتبط با تولید انرژی مورد استفاده قرار می‌گیرند.

  • در صنایع شیمیایی، این نوع پمپ‌ها برای انتقال مواد شیمیایی و سایر فرآیندهای مرتبط با تولید و فرآوری مواد شیمیایی به کار می‌روند.

  • در قایق‌های بادبانی، پمپ‌های محوری برای تسهیل حرکت قایق و کنترل آب در سیستم‌های آبیاری و حرکت به کار می‌روند.

next 00

پمپ شعاعی

در پمپ جریان شعاعی، سیال به صورت محوری وارد پروانه پمپ می‌شود و پس از عبور از آن به صورت شعاعی و با زاویه 90 درجه از پمپ خارج می‌شود. پمپ‌های شعاعی، در دبی‌های پایین و فشارهای بالا عملکرد خوبی از خود نشان می‌دهند. در پمپ سانتریفیوژ، جریان شعاعی به واسطهٔ نیروی فشاری به وجود می‌آید که سیال را به سمت خروج از پمپ هدایت می‌کند. به عبارت دیگر، این نیروی فشاری، که از مرکز گریز می‌کند، باعث خروج شعاعی سیال می‌شود.

پمپ‌های شعاعی به دلیل ویژگی‌ها و کاربردهای خاص خود در صنایع مختلف به کار می‌روند. برخی از کاربردهای پمپ‌های شعاعی شامل:

1. صنایع غذایی و دارویی: پمپ‌های شعاعی در صنایع غذایی و دارویی برای انتقال مایعات مختلف مانند شیر، آب میوه، مواد شیمیایی در فرآیندهای تولید و بسته‌بندی به کار می‌روند.

2. صنایع شیمیایی و پتروشیمی: در این صنایع، پمپ‌های شعاعی جهت انتقال مواد شیمیایی و نفت خام به کار می‌روند. این پمپ‌ها به دلیل مقاومت در برابر مواد شیمیایی و قابلیت کار در شرایط فشار بالا مورد استفاده قرار می‌گیرند.

3. پمپاژ آب در کشاورزی: پمپ‌های شعاعی برای پمپاژ آب در سیستم‌های آبیاری کشاورزی به کار می‌روند. آنها قابلیت انتقال آب با دبی بالا و فشار متناسب با نیازهای مزرعه‌ها را دارا هستند.

 

next 00

پمپ پیستونی

پمپ پیستونی یکی از انواع پمپ‌های رفت و برگشتی می‌باشد که در آن، مکانیزم مکش، تراکم و تخلیه سیال توسط میله‌های پیستون انجام می‌شود. در مرحله مکش، شیر ورودی باز می‌شود و سیال وارد محفظه سیلندر می‌شود. با افزایش ارتفاع پیستون‌ها و ایجاد فشار، شیر خروجی نیز باز می‌شود و سیال از طریق آن خارج می‌گردد. این سیکل به صورت مداوم تکرار می‌شود که منجر به حرکت پیستون‌ها و جابجایی سیال در سیستم می‌گردد.

به عبارت دیگر پمپ پیستونی به عنوان یک نوع پمپ جابجایی مثبت محسوب می‌شود و با انجام عمل رفت و برگشت پیستون درون سیلندر، پمپاژ و افزایش فشار آب را به اجرا می‌گذارد. این نوع پمپ در مواردی که نیاز به فشار خروجی بسیار بالا، مثلاً از 100 تا 1000 بار، وجود دارد، کاربرد دارد. به همین دلیل گاهاً به این نوع پمپ‌ها، پمپ پیستونی فشار قوی یا فشار بالا نیز اطلاق می‌شود.

این محصول نسبت به کاربردهای هیدرولیکی نیز یک نوع دیگر دارد که به آن پمپ پیستونی هیدرولیکی یا پمپ هیدرولیک پیستونی معروف است. این نوع پمپ در دو سبک شعاعی و محوری عرضه می‌شود.

کاربرد پمپ پیستونی

در کارواش های خانگی و شستشوی صنعتی

سیستم های هیدرولیک

پمپاژ مواد شیمیایی

واترجت

پمپ پیستونی
next 00

پمپ کف کش

پمپ‌های کف‌کش، در زیردسته‌ی پمپ‌های صنعتی سانتریفیوژ قرار دارند و به عنوان پمپ‌های مستغرق در آب شناخته می‌شوند. این نوع پمپ، به عنوان یک پمپ شناور، به طور عمده برای استخراج آب از چاه‌های زیرزمینی با کم عمق، به‌منظور تأمین آب برای زمین‌های کشاورزی و مکان‌هایی که به آب زیرزمینی نیاز دارند، مورد استفاده قرار می‌گیرد.

کفکش‌ها جزء دسته موتورهای پمپ‌های مستغرق سانتریفیوژ هستند و به دو نوع پمپ کفکش سه‌فاز و کفکش تک‌فاز تقسیم می‌شوند. پمپ‌های کفکش تک‌فاز برای استفاده در مصارف خانگی با قطرهای خروجی 1، 2، 3 و ¼ 1 اینچ ساخته شده‌اند، در حالی که نوع سه‌فاز آنها برای مصارف صنعتی یا کشاورزی با اندازه‌های خروجی 2، 3، 4 و 6 اینچ طراحی می‌گردد. توان مختلف این پمپ‌های کفکش ممکن است از 1 تا 20 اسب بخار متغیر باشد. با توجه به نیازهای مشتری، این پمپ‌ها با جنس بدنه‌های متنوعی ارائه می‌شوند، از جمله کفکش استیل، کفکش چدن و کفکش آلومینیومی. به عنوان یک نمونه کاربردی، پمپ کفکش چاه آب به عنوان کاربرد اصلی این محصولات ذکر می‌شود.

پمپ کف کش (Floor pump)
next 00

پمپ لجن کش

پمپ لجن‌کش، همانند پمپ کف‌کش، از انواع پمپ‌های صنعتی و سانتریفیوژ و مستغرق در آب قرار می‌گیرد، با این تفاوت که این نوع پمپ قادر به جابجایی و پمپاژ سیالاتی است که حاوی مواد جامد می‌باشند و همچنین قابلیت تخلیه مواد زائد و فاضلاب را نیز داراست.

درباره انتخاب پمپ لجن کش باید گفت که این دسته از پمپ‌ها جزو موتورهای پمپ‌های مستغرق سانتریفیوژ محسوب می‌شوند. این پمپ‌ها به دو نوع پمپ لجن کش سه‌فاز و پمپ لجن کش تک‌فاز تقسیم می‌شوند. دور الکتروموتورهای پمپ لجن کش‌ها در محدودهٔ 900 تا 3000 دور در دقیقه قرار دارد، که این مقدار در ترکیب با ویژگی‌های سیال (از جمله غلظت) قابل تنظیم است. از دیگر ویژگی‌ها، پمپ‌های لجن کش بسته به نیازهای مشتری با جنس متنوعی از بدنه عرضه می‌شوند، از جمله لجن کش استیل، لجن کش چدن و لجن کش برنزی.

کاربرد عمده این پمپ‌ها در پمپاژ لجن چاه‌های آب مشاهده می‌شود. همچنین، این پمپ‌ها برای انتقال و پمپاژ فاضلاب صنعتی، خانگی، و سایر سیالات حاوی ذرات معلق و ذرات جامد به کار می‌روند.

پمپ لجن کش
next 00

پمپ مگنتی

پمپ مگنتی یا پمپ مغناطیسی جز پمپ های سانتریفیوژی می باشد که چرخش پروانه در آن بجای شفت توسط میدان مغناطیسی اتفاق می افتد. بدلیل در تماس نبودن شفت موتور با شفت پمپ مگنتی، مزیت عدم استفاده از آب بند و مکانیکال سیل را نسبت به سایر پمپ های سانتریفیوژ دارد.

 پمپ مغناطیسی زیرمجموعه پمپ‌های گریز از مرکز بوده و بدون سیال کار می‌کند. در این نوع پمپ، پروانه و محور موتور از طریق میدان مغناطیسی و بدون تماس مستقیم با یکدیگر ارتباط دارند. نحوه عملکرد پمپ مگنتی به این صورت است که بر روی شفت بیرونی متصل به موتور، مجموعه‌ای مگنت قرار داده شده و بر روی شفتی که انتهای آن پروانه است نیز مجموعه‌ای دیگر از مگنت‌ها قرار گرفته‌اند. میان مگنت‌های نصب شده بر شافت درونی و بیرونی، پوسته هوزینگ یا مکانی قرار دارد که سیال در آن پمپاژ می‌شود. میدان مغناطیسی ساخته شده بین مگنت‌ها بر اثر چرخش شافت محرک متصل به موتور، شافت متصل به پروانه و در نتیجه پروانه را وادار به چرخش می‌کند و در نهایت در اثر چرخش پروانه سیال پمپاژ خواهد شد.

پمپ مگنتی

در این مقاله سعی کردیم به برسی و مطالعه نکات مهم در انتخاب پمپ مناسب و همچنین بررسی انواع پمپ صنعتی و عملکرد آن‌ها بپردازیم. شما عزیزان می‌توانید برای کسب اطلاعات بیشتر و انتخاب بهترین پمپ در زمینه کاری خود و کسب اطلاعات فنی پمپ‌ها با  کارشناسان ما در شرکت ایمن داتیس آسیا در ارتباط باشید.

سوالات متداول

پمپ ها بر اساس مکانیزم عملکردی به دو دسته دینامکی (شامل پمپ های سانتریفیوژ یا گریز از مرکز) و جابجایی مثبت که خود شامل پمپ های دورانی (مانند پمپ های دنده ای، پمپ گوشواره ای و غیره) و پمپ های رفت و برگشتی هستند، تقسیم بندی می شوند.

پمپ آتش نشانی در صنایع مختلف نظیر کارخانجات، صنایع پتروشیمی نفت و گاز، کارگاه‌ها و مراکز مختلف در سیستم‌های اطفاء حریق و جلوگیری از گشترس آتش سوزی کاربرد دارد.

با توجه به کاربرد و نوع پمپ صنعتی مورد نظر و همچن